شناسه خبر: 80020
تاریخ انتشار:۱۳۹۸ سه شنبه ۳۱ ارديبهشت، ساعت 06:00
لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ﴿آل عمران/۹۲﴾ هرگز به (حقیقت) نیکوکاری نمی‏رسید مگر اینکه از آنچه دوست می‏دارید (در راه خدا) انفاق کنید.

نیکوکاری، گذشتن از آنچه دوست می داریم، است
لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ﴿آل عمران/۹۲﴾
هرگز به (حقیقت) نیکوکاری نمی‏رسید مگر اینکه از آنچه دوست می‏دارید (در راه خدا) انفاق کنید.

از امام حسن (علیه السّلام) معنای کرامت و بزرگ منشی را پرسیدند؟فرمودند:
بخشش پیش از خواهش و اطعام در هنگام قحطی.
(تحف‌العقول، ص۲۲۵)
تفسیر المیزان
" لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ" کلمه" تنالوا" جمع حاضر از مضارع" نیل" است. و نیل به معناى رسیدن به چیزى است و کلمه" بر" به معناى باز بودن دست و پاى آدمى در کار خیر مى‏باشد.
[" بر" به معناى توسع در خیر است و اعم از خیر اعتقادى و عملى مى‏باشد (لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى ...)]
راغب مى‏گوید: کلمه" بر" (بفتحه باء) در مقابل کلمه" بحر" مى‏باشد و به معناى خشکى است و چون اولین تصورى که از خشکى‏ها و بیابانها به ذهن مى‏رسد، وسعت و فراخناى آن است. لذا کلمه" بر" (بکسره باء) را از آن گرفتند تا در مورد توسع در فعل خیر استعمال کنند.
و منظورش از" فعل خیر" اعم از فعل قلب و فعل بدن است، هم به فعل قلب- از قبیل اعتقاد حق و نیت طاهره- شامل مى‏شود، و هم به فعل جوارح- از قبیل انفاق در راه خدا و سایر اعمال صالح- هم چنان که مى‏بینیم در آیه زیر کلمه" بر" در هر دو قسم از خوبى استعمال شده است.
" لَیْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَکُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لکِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ وَ الْمَلائِکَةِ وَ الْکِتابِ وَ النَّبِیِّینَ وَ آتَى الْمالَ عَلى‏ حُبِّهِ ذَوِی الْقُرْبى‏ وَ الْیَتامى‏ وَ الْمَساکِینَ وَ ابْنَ السَّبِیلِ وَ السَّائِلِینَ وَ فِی الرِّقابِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّکاةَ وَ الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا وَ الصَّابِرِینَ فِی الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ حِینَ الْبَأْسِ أُولئِکَ الَّذِینَ صَدَقُوا وَ أُولئِکَ هُمُ الْمُتَّقُونَ."
(چون مى‏فرماید:" بر و خوبى این نیست که رو به سوى مشرق و مغرب کنید، و لیکن بر آن است که بخدا و روز جزا و ملائکه و کتاب و انبیا ایمان بیاورید، و در جنگها و فقرها و شداید صبر کنید" (تا اینجا کلمه" بر" در اعمال قلبى استعمال شده است)" و مال خود را با اینکه دوست مى‏دارید، به ذوى القربى و یتیمان و مساکین و ابن سبیل و سائلین و بردگان بدهید.
و نماز بخوانید، و زکات بپردازید و به عهد خود وفا کنید" اینها همه اعمال بدنى است و کلمه" بر" در مورد آن استعمال شده است)
[انفاق مال مورد علاقه از ارکان" بر" است و مجاهدت در انفاق مال بیشتر و دشوارتر است‏]
و از انضمام آیه مورد بحث با آیه‏اى که از نظرتان گذشت، این معنا روشن مى‏شود که انفاق مال- با داشتن علاقه شدید به آن- یکى از ارکان بر است که تحقق بر در خارج جز با اجتماع آن ارکان صورت نمى‏گیرد. بله در آیه مورد بحث، انفاق، نتیجه بر و آن غایتى معرفى شده که انسان را به آن مى‏رساند و این به ما مى‏فهماند که خداى تعالى عنایت و اهتمام بیشترى به این جزء از آن ارکان دارد. چون او خالق انسانها است و مى‏داند تعلق قلبى انسان به آنچه بدست آورده و جمع کرده، جزء غریزه اوست. او دوست دارد مال را جمع کند و بشمارد (که دیروز فلان مقدار بود، امروز به فلان مقدار رسید.) و کانه این غریزه جزء نفس آدمیان است. بطورى که اگر قسمتى از آن را از دست بدهد، مثل این است که جزئى از جان خود را از دست داده، پس مجاهدت انسان در انفاق مال، بیشتر و دشوارتر از سایر عبادات و اعمال است، چون در آنها فوت و زوال و کمبود، چشم‏گیر نیست.
از اینجا اشکالى که در کلام بعضى از مفسرین است روشن مى‏شود، که گفته‏اند:
اصلا" بر" یک معنا دارد، و آن انفاق از چیزى است که دوست مى‏دارى. و گویا این مفسر، آیه را از این قبیل دانسته که کسى به طرف خطابش بگوید:" از درد گرسنگى نجات نمى‏یابى مگر آنکه غذا بخورى." و یا مثلا:" از درد سر نجات نمى‏یابى مگر آنکه دوا بخورى." و این گفتارش به دلیل آیه سوره بقره که گذشت، مردود است.
و نیز از آیه سوره بقره معلوم شد که مراد از بر همان معناى ظاهرى و لغوى کلمه است، یعنى توسع در خیر (و یا دست و دل باز بودن در کار خیر.) براى اینکه آیه مذکور، این کلمه را به تمامى رؤس و مهمات خیرات معنا کرده است، خیرات اعتقادى و عملى.
پس اینکه بعضى گفته‏اند: مراد از آن، تنها احسان خدا و انعام اوست. و یا آن دیگرى گفته: مراد از آن، خصوص بهشت است، درست نیست.
" وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَیْ‏ءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِیمٌ" این جمله تشویق انفاق‏گران است، تا وقتى که انفاق مى‏کنند خوشحال باشند به اینکه مال عزیز و محبوبشان هدر نرفته و انفاقشان بى‏اجر نمانده است. بلکه خدایى که دستور انفاق به آنان داده، به انفاقشان و آنچه انفاق مى‏کنند، آگاه است.
............................................
هلا نگاه تو باران ترین باران ها
ببار بردل تبدار این بیابانها
بگو که پنجره بر دوش تا کجا آخر
سکوت وصبرتو وپرسش خیابان ها
کنار جاده دلم سوخت مثل یک فانوس
در انتظارتو ای تک سوارمیدان ها
سکوت ساحلی این قبیله را بشکن
هلا عبور تو طوفان ترین طوفانها

آپارات سراسری - استان ها
اظهار نظرات | 0
captcha